Yüksek teknolojinin tıp alanında getirdiği tüm olanaklara rağmen maalesef kanser hala ölüm sebebi olarak ikinci sırasını korumakta. 2018 yılında dünya genelinde neredeyse 10 milyon insanın öldürmüştür kanser.

Öncelikle belirtelim ki, amacımız bilgilendirmek asla karamsar bir tablo ortaya çıkartmak değildir.

Bugüne kadar yaptığımız çalışmalarda kanseri yenen protokoller geliştirebildik hamdolsun.

Genel tabire göre kanser kelimesi çok çeşidi olması hasebiyle aslında tam olarak ifade edememektedir. Daha ayrıntılı kanser bilimsel tanımı için Kanser Tanısı ve Tedavisi isimli makalemi okuyabilirsiniz. Bu yazımda daha çok kanserin günlük tanısı üzerinde duracağım sohbet niteliğinde olacaktır.

Şimdi ölümcül beş kanser türüne yakından bakalım ve bu illet hastalıktan nasıl kurtulunuru konuşalım.

1. Akciğer Kanseri

Bütün kanser türlerinin içerisinde global düzeyde en ölümcül kanser türü elbette akciğer kanseridir. Sadece 2018 yılında iki milyondan fazla akciğer kanseri tanısı konulmuş insan dünya genelindeki kanserli hastalar kervanına eklenmiştir. Bu yeni tanıların 1.8 milyonu maalesef birinci yılı içerisinde vefat etmiştir. Bu kadar çok insanın bu kadar kısa sürede öldürmüştür akciğer kanseri.

Akciğer o kadar sinsidir ki, bir çok kişi kanserin ölümcül son evresine kadar ne olduğunun farkına bile varamaz. Ölümcül evreye geldiğinde ise kurtulma imkanı neredeyse imkansızdır.

Sigara elbetteki akciğer kanserinin baş rol oyuncusu. Yüzde 80 akciğer kanserinin sebebi olan sigarayı her yaştan insanın hala büyük bir iştahla içmesinin asla mantıklı bir açıklaması olamaz. Üstelik bu içiciler yüzünden çevresindeki içmeyen masum insanlara da zararı dokunmakta bir çok çocuk ve yaşlı akciğer kanserine yakalanmaktadır. Akciğer kanseri olma riskiniz sigara alışkanlığınızın süresine ve iiçtiğiniz miktarla bire bir alakalıdır.

Ancak sigara içmeyenler sizler de akciğer kanseri olma riskiniz elbette mevcut. Yaptığınız iş, sigara içilen ortamda bulunmak, çevre kirliliği, zehirli maddelerin solunması sizin de akciğer kanseri olma riskinizi elbette arttıracaktr.

Şu da bir gerçek ki bütün gün sigaranın zararlarından bahsetsek de insanlar bunun zaten farkındalar. Bir çok sigaradan akciğer kanseri olmuş hatta hayatını kaybetmiş kişilerin kendi evlatları ve yakın çevresi bundan ibret almadığı da bilinen bir gerçektir.

Kısacası bugün sigara içtiği için yolun sonunda akciğer kanseri olan bir kişi, sigara yüzünden kanser olduğunu gayet iyi bilir ve bunun bedelini de canıyla ve sağlığı ile ödeyecektir.

2. Pankreas Kanseri

Herkesin bildiği üzere diğer bir ölümcül kanser türü olan pankreatik kanser de akciğer kanseri gibi ölümcül duruma gelene kadar ilk evrelerinde tespit edilmesi oldukça zordur.

Her yıl gene dünya çapında 50 bine yakın insana pankreas kanseri teşhisi konulmaktadır. Bunların 40 bin civarı tanı konulduktan 3 – 5 ay içerisinde öldüğü istatistiklere yansımıştır.

Pankreas konum olarak karnın en arka kısmında, bele yakın iç bölgede saklanır gibi konumlanmış olması erken teşhis imkanını bugünkü teknolojide bile çok zordur. Pankreas kanseri dağılıp başka organlara metastaz yaptığında bulunuyor olması zaten kanserin son evreye geldiğini gösterir.

Kilo kaybı, bel, karın ağrısı, iştahsızlık, kanda pıhtılaşma gibi bir çok hastalığın belirtisiyle ortak belirtileri olması, bununla beraber pankreas kanserine has özel bir belirti de olmaması erken teşhisi imkansız kılmaktadır.

Başta karaciğere sıçramış olana pankreas kanserini tedavi edebilme olasılığı da oldukça zordur ve hasta genellikle kısa süre sonra hayatını kaybedebilir.

3. Beyin Kanseri

Beyin kanseri de sinsi gelişen kanser türlerinden biridir. Beyin kanseri diğer kanser türleri gibi görüntüleme sistemlerinde kendini net olarak belli etmez. Yani en iyi makinalarda bile çektireceğiniz tomografi beyinde olası kanserli bölgeyi tespit edebilmek için yetersiz kalabilir.

Beyin kanseri de farkedilene kadar çoktan ölümcül evreye gelmiş olabilecek kanser türlerindendir. Beyinde anormal düzeyde hücre çoğalmasına sebep olan beyin kanseri eş zamanlı olarak yani beyinle beraber başka organlara da kan dolaşım sistemi ile yayılması yüzünden, içinden çıkılamayacak zor duruma gelinmesine yol açmaktadır.

Beyin kanserinde toplamda 5 yıl içerisinde kurtulma olasılığı sadece yüzde 30 civarında. Beyin tümörünün belirtileri, bağ ağrısı, güçsüzlük, sakarlık gibi doğrudan belirtiler olmadığı için teşhisi de tahmini de çok zordur. Bu nedenle beyinde kanser gelişirken aynı zamanda da yayılabildiği kadar yayılabilecek vakti vardır.

4. Bağırsak Kanseri

Kolorektal veya Kolon kanseri ile de bilinen bu kanser türü de kadın ve erkekler için öldürücü kanser grubuna girmektedir. 2018 yılı itibariyle sadece Kolorektal kanserden ölen kişi sayısı 55 bin civarındadır. Tabi bu rakamlar dışında sebebi bilinmeden bir şekilde ölen dar gelirli insan sayısı da azımsanmayacak kadar yüksek.

Neredeyse başlangıçta tüm Kolorektal kanserleri masum iyi huylu polipler olarak ortaya çıkarlar. Bu hücreler kütüğü kalın bağırsakta veya rektum alanında öylesine pusuya yatarlar. Bu puliplerden sadece onda biri kansere dönüşür ve bu süreç yaklaşık 10 – 15 seneyi bulabilir.

Kolonoskopi sayesinde olası polipler masum haldeyken bulunup alınması mümkündür. Böylece ölümcül kanserin oluşması engellenmiş olabilir.

5. Meme Kanseri

Erkeklerde az gözükse de kadınların korkulu rüyası olan meme kanseri en çok bilinen kanser türlerinden biridir. Kadınların kanser türlerinden ölmelerinin ikinci sebebi olan meme kanseri 2018 yılında 50 bin kadını ölüm sebebidir.

Aile geçmişinde yumurtalık veya meme kanseri olan kadınların meme kanserine yakalanma olasılığı diğer kadınlara göre daha yüksektir.

Kötü haberin iyisi eğer meme kanserine 50 yaşından önce yakalandıysanız kurtulma imkanınız daha yüksek olabilir.

Her ne kadar göğüsler sürekli el altında kontrolü diğer kanserlere göre kolay gibi gözükse de maalesef işin aslı öyle olmuyor. Düzenli kontroller, testler ve doktorunuzla yakın takip olası meme kanserini erken teşhis için kritik önemlidir.

Sonuç

Bu yazımda bana sık sorulan kanserlerle alakalı bir tanımlama yapmak istedim. Kanser sadece bir kelimeden oluşan basit bir tanımlama asla değil.

Kendi içerisinde, organ ve türüne göre yüze yakın versiyonları olan ve bilmediğimiz hücre bütünlüğünün bozulmasının adıdır, kanser.

En zorunu bile tedavi edebiliriz ancak ne kadar erken teşhis o kadar başarılı sonuç elde etmek demektir.

Sigara, alkol, kirli hava, sağlıksız paket yiyecekler, içinde ne olduğunu bilmediğimiz sular, içecekler ve tabiki aşırı stres kanserlerden birinin vücudumuzu istila etmesi için sebeplerden sadece bir kaçı.

Unutmamak lazım ki, ömür bir kere yaşanır ve bu hayat nimetini kansere kurban vermemek için elimizden geldiğince sağlıklı ve mutlu yaşamaya gayret etmeliyiz.

Yasin Cuneyd Umur
Eylül 2019